O‘ZBEKISTONDA YOSH ONALAR O‘RTASIDA EMIZISH VA SUT BEZI SARATONI XABARDORLIGI: PILOT TADQIQOT

Emizish goʻdak uchun zaruriy oziqlanish manbai boʻlib xizmat qilish bilan birga, onalarda koʻkrak bezi saratoniga qarshi muhim nomedikamentoz himoya omili hisoblanadi. Ushbu tadqiqot Oʻzbekistonda onalarning Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST) emizish boʻyicha tavsiyalari haqidagi bilimlari, koʻkrak bezi saratoni boʻyicha xabardorligi va birinchi darajali profilaktik xulq-atvorini baholashga qaratilgan.

Material va metodlar: Oʻzbekistonning shahar va qishloq hududlarida yashovchi 31 nafar yosh onalar oʻrtasida Telegram ijtimoiy tarmogʻidagi maxsus onalar hamjamiyatlari orqali bir lahzali (cross-sectional) soʻrovnoma oʻtkazildi.

Natijalar: Onalarning JSSTning 6 oylik eksklyuziv emizish boʻyicha tavsiyalaridan xabardorligi yuqori darajada (96,8%) ekanligi, shuningdek, laktatsiyaning saratondan himoya qiluvchi taʼsiri haqida xabardorlik ham yuqori (90,3%) ekanligi aniqlandi. Tibbiyot xodimlari (48,4%) va Telegram raqamli kanallari (45,2%) asosiy axborot manbalari boʻlib xizmat qilgan. Biroq, 12,9% onalarda koʻkrak bezi saratoni boʻyicha oilaviy anamnez mavjud boʻlishiga qaramay, 41,9% respondentlar hech qachon koʻkrak bezini mustaqil paypaslab koʻrikdan oʻtkazishmagan (SBE).

Xulosa: Onalarning nazariy tibbiy bilimlari yuqori boʻlsada, amaliy profilaktik koʻriklarni oʻtkazishda sezilarli uzilish mavjud. Bu esa interaktiv va amaliy koʻnikmalarga qaratilgan raqamli tibbiy maʼrifat modullarini joriy etish zarurligini koʻrsatadi.