INSULTNI BOSHIDAN KECHIRGAN BEMORLARNING KLINIK-DEMOGRAFIK TAVSIFI VA UNING INSULTDAN KEYINGI DISFAGIYADA TIBBIY REABILITATSIYANI REJALASHTIRISHDAGI AHAMIYATI

Dolzarbligi. Insultdan keyingi yutish buzilishlari tibbiy reabilitatsiyaning muhim muammolaridan biri hisoblanadi. Miya shikastlanishining joylashuvi, nevrologik nuqsonning og‘irlik darajasi va hamroh kasalliklarning mavjudligidagi farqlar tiklash tadbirlarini individual rejalashtirish zaruratini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Insultni boshidan kechirgan bemorlarning klinik-demografik tarkibini o‘rganish hamda insultdan keyingi disfagiya xavfi bo‘lgan bemorlarni tekshirish va tibbiy reabilitatsiyasini tashkil etishda ahamiyatga ega bo‘lgan xususiyatlarni aniqlash. Materiallar va usullar. 2024–2026-yillar uchun shakllantirilgan registrdagi 120 nafar bemorning shaxsiy ma’lumotlardan xoli yozuvlari retrospektiv tavsifiy tahlil qilindi. Bemorlarning yoshi, jinsi, insult turi, qayd etilgan miya shikastlanishi joylashuvi va ayrim klinik xususiyatlari o‘rganildi. Tavsifiy statistika usullaridan foydalanildi. Natijalar. Bemorlarning registrda qayd etilgan o‘rtacha yoshi 58,73 ± 6,40 yilni tashkil etdi. Erkaklar 84 nafarni (70,0%), ayollar esa 36 nafarni (30,0%) tashkil etdi. 70 nafar (58,3%) bemorda ishemik insult, 50 nafarida (41,7%) esa gemorragik insult qayd etilgan. Miya yarimsharlari shikastlanishi 95 nafar (79,2%) bemorda, qorinchalar tizimi shikastlanishi 14 nafar (11,7%) bemorda, miyacha shikastlanishi 7 nafar (5,8%) bemorda va miya ustuni shikastlanishi 4 nafar (3,3%) bemorda qayd etilgan. Xulosa. Klinik registr tahlili tekshirilgan bemorlar guruhining klinik-demografik tarkibini tavsiflash va yutish buzilishlarini skrining qilishni rejalashtirishda alohida e’tibor talab qiladigan guruhlarni aniqlash imkonini berdi. Disfagiya uchrash chastotasini aniqlash va uning klinik xususiyatlar bilan bog‘liqligini baholash uchun registrni yutish funksiyasini standartlashtirilgan tekshirish natijalari bilan to‘ldirish zarur.