QORINCHALARARO TO‘SIQ NUQSONINI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASHDAN SO‘NG ERTA YOSHDAGI BOLALARDA SHIFOXONADAN TASHQARI PNEVMONIYA KECHISHINING KLINIK-RENTGENOLOGIK XUSUSIYATLARI

Kirish. Shifoxonadan tashqari pnevmoniya kichik yoshdagi bolalarda yetakchi patologiya bo'lib qolmoqda. Pnevmoniyani hamrohlik qiluvchi tug'ma yurak nuqsonlari fonida tashxislash va davolash alohida qiyinchiliklar tug'diradi. Qorinchalararo to'siqning izolyatsiyalangan nuqsoni (QATN) hatto jarrohlik korreksiyasidan keyin ham ko'pincha gemodinamika va o'tkazuvchanlikning qoldiq (rezidual) buzilishlari bilan kechadi. Bu o'pka yallig'lanishining atipik va og'irroq kechishiga olib keladi, bu esa ilk klinik bosqichlarda diagnostika yondashuvlarini takomillashtirish zaruratini taqozo etadi.

Tadqiqot maqsadi: qorinchalararo to'siq nuqsonini jarrohlik yo'li bilan davolashdan keyin kichik yoshdagi bolalarda og'ir shifoxonadan tashqari pnevmoniya kechishining klinik-rentgenologik xususiyatlarini tahlil qilish.

Material va usullar. Tadqiqotga "pnevmoniya" tashxisi qo'yilgan 1 yoshdan 3 yoshgacha bo'lgan 62 nafar bola kiritildi. Asosiy guruhni nuqsonni jarrohlik korreksiyasidan keyingi QATN bilan kasallangan 32 nafar bemor, taqqoslash guruhini esa tug'ma yurak nuqsonlarisiz bakterial pnevmoniyasi bo'lgan 30 nafar bola tashkil etdi. Nazorat guruhi xuddi shu yoshdagi 22 nafar sog'lom boladan iborat bo'ldi. Klinik-laborator, rentgenologik va instrumental (EKG, ExoKG) tekshirish usullari qo'llanildi. Ma'lumotlarni statistik qayta ishlash Statistica 6.0 dasturida ishonchlilikni Styudentning t-mezoniga ko'ra baholash orqali amalga oshirildi.

Natijalar. QATN bo'lgan bolalarda kasallik febril isitma (60%) va bronxoobstruktiv sindromning tez-tez rivojlanishi ustunligi bilan kechdi. EKG va ExoKG ma'lumotlariga ko'ra, operatsiyadan keyingi davrda bemorlarda quyidagi buzilishlar saqlanib qolgan: sinusli taxikardiya (71,8%), o'ng qorincha gipertrofiyasi belgilari (bolalarning 2/3 qismida) va o'tkazuvchanlikning buzilishi (Gis tutami o'ng oyoqchasining to'liq va to'liq bo'lmagan blokadasi). Rentgenologik jihatdan QATN bo'lgan bolalarda pnevmoniyaning ikki tomonlama o'choqli xususiyati (taqqoslash guruhidagi 68,8% ga nisbatan 80% hollarda), shuningdek, timusning moslashuvchan kattalashishi (50%) ishonchli ravishda tez-tez qayd etildi. Umumiy qon tahlillarida gemoglobinning pasayishi (97,1±2,42 g/l gacha), yaqqol namoyon bo'lgan limfotsitoz (bolalarning 90% da) va leykotsitoz kuzatildi.

Xulosa. QATNning jarrohlik korreksiyasini o'tkazgan bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya davomli va og'ir kechishi bilan ajralib turadi. Operatsiyadan keyingi davrdagi turg'un gemodinamik buzilishlar, rezidual shuntlar va yurak ritmining buzilishi og'irlashtiruvchi omillar bo'lib xizmat qiladi. O'pkaning ikki tomonlama o'choqli zararlanishining yaqqol ustunligi aniq maqsadli rentgenologik nazoratni talab qiladi hamda ushbu toifadagi bemorlarni olib borish va davolashning takomillashtirilgan algoritmlarini ishlab chiqish uchun asos bo'lib xizmat qiladi.