SURUNKALI QO‘RG‘OSHIN INTOKSIKATSIYASI SHAROITIDA VA DORI-DARMONLAR BILAN KORREKSIYA QILISHDA REPARATIV OSTEOGENEZ KECHISHINING MORFOLOGIK TAVSIFI

Maqsad — davom etayotgan qo‘rg‘oshin zaharlanishi sharoitida kompleks metabolik tuzatish (kahrabo kislotasi, kalsiy sitrati, D₃ vitamini) ning reparativ osteogenez morfologik dinamikasiga ta’sirini baholash.

Material va usullar. Tadqiqot II tajriba guruhidagi 15 ta kalamushda o‘tkazildi; ular qo‘rg‘oshin atsetati (50 mg/kg) qo‘shilgan suv oldi; o‘ng son suyagi diafizida monokortikal nuqson (4-hafta, diametri 1,0 mm) shakllantirilgandan so‘ng ratsionga qo‘shimcha ravishda kahrabo kislotasi (100 mg/kg), kalsiy sitrati (200 mg/kg) va D₃ vitamini (500 XB/kg) kiritildi. Hayvonlar 7, 14, 21 va 28-kunlarda tajribadan chiqarildi; kesmalar gematoksilin-eozin va Masson usulida bo‘yaldi (×100, ×400).

Natijalar. Tuzatish fonida bitish davolanmagan hayvonlarga qaraganda faolroq kechdi: 7-kundayoq angiogenez va osteoblastik faollik tiklandi, yallig‘lanishli infiltratsiya va qon quyilishlar bo‘lmadi, xaftaga to‘qima bo‘laklari paydo bo‘ldi. 14–21-kunlarga kelib zich, yaxshiroq mineralizatsiyalangan trabekulalar va dag‘al tolali suyakning plastinkasimon suyakka o‘tishi belgilari bilan yaxshi konsolidatsiyalangan qadoq shakllandi. 28-kunga kelib qadoq asosan yetilgan plastinkasimon suyakdan iborat bo‘lib, arxitektonika tiklandi, garchi ayrim distrofik osteotsitlar saqlanib qolgan. Xulosa. Kompleks metabolik tuzatish qo‘rg‘oshin zaharlanishi sharoitida reparativ osteogenezni sezilarli yaxshilaydi, biroq butun hayvonlar darajasiga yetmaydi.