AN’ANAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA TESHILGAN GASTRODUODENAL YARA BILAN OG‘RIGAN BEMORLARNI JARROHLIK YO‘LI BILAN DAVOLASH NATIJALARI

Mualliflar 2020–2022-yillarda davolangan, perforatsiyalangan gastroduodenal yara (PGDY) bilan og‘rigan 85 nafar bemorda jarrohlik taktikasining retrospektiv tahlili o‘tkazilganini ma’lum qiladilar. Bemorlarning demografik ko‘rsatkichlari, shifoxonaga yotqizilish muddatlari, yaraning joylashuvi va o‘lchamlari, peritonitning xususiyati, yara kasalligining birgalikda uchraydigan asoratlari, hamroh patologiyalar hamda bajarilgan operativ aralashuvlar tarkibi o‘rganilgan. Yaraning duodenal joylashuvi 82,4% hollarda, me’da joylashuvi esa 17,6% hollarda aniqlangan. Eng ko‘p qo‘llanilgan usul perforatsiya teshigini an’anaviy usulda tikish bo‘lib, u 58,8% hollarda bajarilgan; duodenoplastika bilan birgalikda duodenal yarani kesib olib tashlash 22,4% hollarda, rezeksion operatsiyalar esa 9,4% hollarda amalga oshirilgan.

Mualliflar an’anaviy yondashuv har doim ham yara infiltratining o‘lchami va joylashuvi, pilorik sfinkterning holati, chandiqli o‘zgarishlarning darajasi hamda peritonitning xususiyatlarini kompleks hisobga olishni nazarda tutmagan, degan xulosaga keladilar. Olingan natijalar perforatsiyalangan gastroduodenal yaralarda operatsiya hajmini differensial, ya’ni individual yondashuv asosida tanlash zarurligini asoslaydi.

Tadqiqot maqsadi. Teshilgan gastroduodenal yara bilan og‘rigan bemorlarni jarrohlik yo‘li bilan davolash natijalarini an’anaviy yondashuvlar asosida o‘rganish va jarrohlik taktikasini maqbullashtirish orqali davolash samaradorligini oshirish.

Tadqiqot materiallari va usullari. Tadqiqot 2020–2025-yillar davomida Jarrohlik kasalliklari kafedrasining klinik bazasida hamda Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi Andijon filialida olib borildi. Tadqiqotning belgilangan maqsad va vazifalarini hal etish uchun teshilgan gastroduodenal yara (TGDY) sababli jarrohlik amaliyoti o‘tkazilgan jami 178 nafar bemor tekshirildi. Tadqiqot maqsadi va vazifalariga muvofiq bemorlar shartli ravishda ikki guruhga ajratildi:

Natijalar va ularning muhokamasi. Taqqoslash guruhida 2020–2022-yillar davomida TGDY bilan og‘rigan bemorlarni jarrohlik yo‘li bilan davolash standart diagnostik tekshiruvlar majmuasi va operatsiyadan oldingi tayyorgarlikni o‘z ichiga olgan an’anaviy, umume’tirof etilgan yondashuvlar asosida amalga oshirildi. Turli xil jarrohlik amaliyotlari qo‘llanildi, ular orasida eng ko‘p bajarilgani perforatsiya teshigini tikish amaliyoti bo‘ldi.