Zamonaviy tibbiyot jurnali, Vol. 14, No. 3 (2026)
Dolzarbligi. TCF7L2 geni polimorfizmlari 2-tip qandli diabetning eng muhim genetik xavf omillaridan biri hisoblanadi, biroq ularning diabetik buyrak kasalligi rivojlanishidagi o‘rni yetarli darajada o‘rganilmagan.
Tadqiqot maqsadi. TCF7L2 rs12255372 polimorfizmining 2-tip qandli diabet rivojlanish xavfi hamda buyrak funksional holati bilan bog‘liqligini baholash.
Materiallar va usullar. Tadqiqotga 2-tip qandli diabet bilan kasallangan 86 nafar bemor va 24 nafar sog‘lom shaxs kiritildi. TCF7L2 rs12255372 polimorfizmi polimeraza zanjir reaksiyasi (PZR) usuli yordamida genotiplashtirildi. Allellar va genotiplar taqsimoti, shuningdek buyrak funksiyasi ko‘rsatkichlari — glomerulyar filtratsiya tezligi (GFT), mochevina, kreatinin, nefrin va sistatin C darajalari baholandi.
Natijalar. T alleli bemorlarda nazorat guruhiga nisbatan ishonchli darajada ko‘proq uchradi (29,7% ga nisbatan 2,1%; OR=19,8; 95% IS: 4,54–86,37; p=0,01). TT genotipi tashuvchilarida glomerulyar filtratsiya tezligi sezilarli darajada pasaygan (74,8±3,24 ml/min/1,73 m²; p<0,01) va mochevina darajasi yuqori bo‘lgan (7,90±1,28 mmol/l; p<0,05). Nefrin va sistatin C darajalari bo‘yicha statistik ahamiyatli farqlar aniqlanmagan bo‘lsa-da, TT genotipi tashuvchilarida ularning oshish tendensiyasi kuzatildi.
Xulosa. TCF7L2 rs12255372 polimorfizmi, ayniqsa T alleli, 2-tip qandli diabet rivojlanishi va buyrak funksiyasining erta buzilishi bilan bog‘liq. Ushbu genetik variant diabetik buyrak kasalligi xavfini erta baholash uchun istiqbolli molekulyar-genetik marker sifatida qaralishi mumkin.
14 ko'rishlar · 19 yuklab olishlar · pp. 132–137
Mamasaliev N., Nuritdinova S., Mamasaliev ., Umurzakov ., Qurbonova R.
Egamberdiev ., Tuyev ., Voxidov ., Rakhimov ., Soipov .
Rakhmonov I., Majidova .
Egamberdiev D., Tuyev K., Voxidov ., Rakhimov ., Soipov B.