TUXUMDONLAR DISFUNKSIYASI BO‘LGAN AYOLLARDA SUT BEZLARINING SARATONOLDI KASALLIKLARINING KLINIK-GORMONAL XUSUSIYATLARI

Tuxumdonlar funksiyasi buzilgan bemorlarda sut bezining rakoldi patologiyalari reproduktiv tizim bilan mammary tizim o‘rtasidagi chuqur fiziologik bog‘liqlik tufayli alohida e’tibor talab etadi. Tuxumdonlarda steroid gormonlar sintezining buzilishi, estrogenlarning nisbiy yoki mutlaq ortiqligi, progesteron yetishmovchiligi hamda prolaktin darajasidagi o‘zgarishlar sut bezi to‘qimalarida hujayraviy proliferatsiyani kuchaytirishi mumkin. Natijada bez to‘qimalarida turg‘un strukturaviy va funksional o‘zgarishlar shakllanishi uchun sharoit yuzaga keladi.

Mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi tuxumdonlar disfunksiyasi mavjud ayollarda sut bezining rakoldi holatlariga xos klinik va gormonal xususiyatlarni aniqlash, shuningdek, ovarial buzilish turi bilan sut bezidagi patologik jarayonlarning ifodalanish darajasi o‘rtasidagi bog‘liqlikni baholashdan iborat. Diagnostik tekshiruv protokoli anamnez ma’lumotlarini batafsil o‘rganish, hayz va reproduktiv holatni baholash, gormonal fonni aniqlash, shuningdek, ultratovush tekshiruvi, so‘noelastografiya va mammografiya natijalarini tahlil qilishni o‘z ichiga oladi. Tibbiy ko‘rsatmalar mavjud bo‘lganda tashxis sitologik yoki gistologik tekshiruvlar orqali tasdiqlanadi.

Tadqiqotning muhim yo‘nalishlaridan biri estradiol, progesteron, prolaktin, follikulani stimullovchi gormon (FSG) va lyuteinlashtiruvchi gormon (LG) miqdorini aniqlash hamda ularning kasallikning klinik va instrumental belgilari bilan o‘zaro bog‘liqligini o‘rganishdan iborat. Gormonal o‘zgarishlarni mastalgiya xususiyatlari, bez va biriktiruvchi to‘qimalardagi strukturaviy o‘zgarishlar, kistalarning mavjudligi hamda proliferativ jarayon belgilari bilan taqqoslash kasallik kechishining turli klinik-gormonal variantlarini ajratish imkonini beradi.

Sut bezlari holati va tuxumdonlar funksiyasini kompleks baholash patologik jarayon rivojlanishining patogenetik mexanizmlarini yanada aniqroq tushunishga, kasallikning progressiyalanish xavfi yuqori bo‘lgan bemorlar guruhini aniqlashga hamda individual dinamik kuzatuv va profilaktik korreksiya strategiyasini ilmiy jihatdan asoslashga imkon beradi.