BOSH MIYA O‘SMALARI BO‘LGAN BOLALARDA ANESTEZIYA TANLOVINING KLINIK VA FIZIOLOGIK JIHATLARI: GEMODINAMIK TAHLILDAN OPERATSIYADAN KEYINGI NATIJALARGACHA

Bosh miya o‘smalari sababli kraniotomiya amaliyoti o‘tkaziladigan bolalarda anesteziya usulini tanlash nafaqat intrakranial gipertenziyani nazorat qilishni, balki tizimli gemodinamika, to‘qimalar perfuziyasi, volemik holat hamda operatsiyadan keyingi erta asoratlar profilini kompleks baholashni talab etadi. Zamonaviy ilmiy sharhlarga ko‘ra, bolalar neyroanesteziologiyasida miya perfuziyasining xavfsiz darajada saqlanishi, operatsiyadan keyingi ko‘ngil aynishi va qusish xavfini kamaytirish, shuningdek, intrakranial bosimning noinvaziv ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lgan ko‘ruv nervi qobig‘i diametrini (KNQD) ultratovush yordamida o‘lchash alohida ahamiyat kasb etadi.

Mazkur tadqiqotning maqsadi bosh miya o‘smalari bo‘lgan bolalarda propofol va sevofluranning klinik hamda fiziologik ta’sirlarini 99 nafar bemor ma’lumotlari asosida statistik jihatdan taqqoslashdan iborat bo‘ldi. Tadqiqotga propofol guruhi bo‘yicha 51 nafar, sevofluran guruhi bo‘yicha esa 48 nafar bemor kiritildi. Tahlil natijalari propofol qo‘llanilganda intubatsiyadan keyin va operatsiya yakunida o‘rtacha arterial bosimning barqarorroq saqlanishi, operatsiya oxiriga kelib laktat darajasining pastroq bo‘lishi hamda operatsiyadan keyingi erta asoratlarning kamroq uchrashini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, har ikkala anesteziya usuli ham operatsiya yakuniga kelib KNQDning o‘xshash darajada kamayishini ta’minladi, bu esa mazkur noinvaziv marker bo‘yicha intrakranial gipertenziya nazoratining bir xil samaradorligini tasdiqlaydi.

Tadqiqotning asosiy klinik xulosalari quyidagilardan iborat: operatsiyadan oldingi KNQD anestezikni tanlashda yagona mezon sifatida qaralmasligi lozim; propofol gemodinamik barqarorlikni ta’minlash, metabolik ko‘rsatkichlarni yaxshilash hamda operatsiyadan keyingi ko‘ngil aynishi va uyquchanlikning oldini olish nuqtayi nazaridan afzalliklarga ega; sevofluran esa bemorning tezroq uyg‘onishiga moyilligi bilan o‘z ahamiyatini saqlab qoladi. Tadqiqotning ilmiy ahamiyati bolalar neyroxirurgiyasida anestezik preparat va infuzion terapiya taktikasini tanlash bo‘yicha klinik jihatdan asoslangan tavsiyalarni ishlab chiqishda namoyon bo‘ladi.