OSHQOZON SARATONI BOʻYICHA OPERATSIYADAN KEYIN JISMONIY REABILITATSIYAGA RIOYA QILISH VA FUNKSIONAL FAOLLIKNING TIKLANISHI

Kirish. Oshqozon saratoni boʻyicha jarrohlik davolashdan keyin bemorlarda mushak kuchi va funksional faollik koʻpincha pasayadi, jismoniy reabilitatsiya esa ularni tiklashning muhim vositasi hisoblanadi. Biroq tavsiya etilgan mashqlar dasturining qanchalik toʻliq bajarilishi va bu natijalarga qanday taʼsir qilishi yetarlicha oʻrganilmagan.

Maqsad. Oshqozon saratoni boʻyicha jarrohlik davolashdan keyin jismoniy reabilitatsiya dasturiga rioya qilish darajasi bilan mushak kuchi va funksional faollik oʻrtasidagi bogʻliqlikni baholash.

Material va usullar. Kuzatuv tadqiqotiga 2021–2025 yillarda operatsiya qilingan, morfologik tasdiqlangan oshqozon saratoni boʻlgan 334 nafar bemor kiritildi. Dastur erta faollashtirish, nafas mashqlari, dozalangan yurish va kuch mashqlarini oʻz ichiga oldi. Dasturning kamida 80% ini bajargan bemorlar (n=194) uni kamroq bajargan bemorlar (n=140) bilan taqqoslandi. Faollashtirish muddati, pnevmoniya chastotasi, 3 va 6 oydagi qoʻl dinamometriyasi, 6 oydagi EORTC QLQ-C30 boʻyicha jismoniy faoliyat va charchoq hamda ECOG holati baholandi.

Natijalar. Yuqori rioya qilish guruhida bemorlar ertaroq faollashtirildi (2,4±0,3 va 4,1±0,5 sutka; p<0,01), pnevmoniya kamroq uchradi (4,1% va 10,7%; p=0,019). Uch oyda dinamometriya boʻyicha farq statistik ahamiyatga yetmadi (26,4±1,8 va 22,1±1,5 kg; p=0,067), olti oyda esa ahamiyatli boʻldi (29,8±2,1 va 23,4±1,7 kg; p<0,05). Jismoniy faoliyat 78,4±4,2 va 62,1±3,9 ball (p<0,01), charchoq 24,3±2,2 va 41,6±3,5 ball (p<0,001), ECOG 0–1 holati 86,6% va 70,0% (p<0,001) ni tashkil etdi.

Xulosa. Jismoniy reabilitatsiya dasturiga yuqori darajada rioya qilish olti oyda mushak kuchi va jismoniy faoliyatning yaxshiroq tiklanishi hamda charchoqning kamayishi bilan bogʻliq. Dasturning bajarilishini muntazam kuzatish va unga toʻsqinlik qiluvchi omillarni aniqlash maqsadga muvofiq.