JIGAR EXINOKOKKOZINI XIRURGIK DAVOLASHDAN KEYINGI ASORATLARNI RIVOJLANISHIGA XAVF OMILLAR VA ULARNING TA’SIR DARAJASINI ANIQLASH

Operatsiyadan keyingi asoratlarning yuqori darajasi saqlanib qolgan endemik hududlarda jigar exinokokkozi jarrohlikda parazitar kasalliklarning eng murakkab shakllaridan biri bo‘lib qolmoqda. Tadqiqotning maqsadi jigar exinokokkozini jarrohlik davolashda operatsiyadan keyingi asoratlarni rivojlanishining asosiy xavf omillarini aniqlash va bemorlarning katta namunasida ularning statistik va klinik ahamiyatini baholash edi. Materiallar va usullar. Tadqiqotga 2020 yildan 2025 yilgacha Xorazm viloyatida exinokokkektomiya qilingan 746 bemor kiritilgan. 48 morfologik, anatomik, klinik, laboratoriya va tashkiliy xususiyatlar tahlil qilindi. Natijalar. Bemorlarning 25,9 foizida, shu jumladan og‘ir bemorlarning 4,9 foizida asoratlar qayd etilgan. Kist hajmi ≥10 sm asoratlar xavfini 43,2% gacha oshirdi (p<0,001), ko‘p kistalar 53,9% gacha. Intraparenximal joylashuv va asosiy tuzilmalar bilan aloqa (pastki vena kava - 76,6%, jigar venasi - 70,9%) asoratlar bilan ishonchli bog‘liq. Xulosa. Birinchi marta bunday katta namunada exinokokkektomiyadan keyingi asoratlar uchun xavf omillarini har tomonlama tahlil qilish o‘tkazildi. Anatomik, morfologik va tashkiliy parametrlarni o‘z ichiga olgan asoratlarning 31 ta sezilarli bashoratchilari aniqlandi. Olingan ma’lumotlar jarrohlik aralashuv xavfsizligini va jigar exinokokkozi uchun individual terapiya samaradorligini oshiradigan prognostik o‘lchovni yaratish uchun asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.