ORTOPEDIK STOMATOLOGIYADA QO‘LLANILADIGAN ZAMONAVIY ADGEZIV MATERIALLARNING BIOLOGIK TO‘QIMALAR BILAN O‘ZARO TA’SIRINI BAHOLASH

Maqolada ortopedik stomatologiyada qo‘llaniladigan zamonaviy adgeziv tizimlarning tish qattiq to‘qimalari, dentin–pulpa kompleksi va og‘iz bo‘shlig‘i yumshoq to‘qimalari bilan biologik o‘zaro ta’siri zamonaviy ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Universal, self-etch va etch-and-rinse tizimlarining tarkibidagi funksional monomerlar, xususan 10-MDP, HEMA, Bis-GMA, UDMA va TEGDMA ning adgeziv interfeys barqarorligi hamda sitotoksik potensialiga ta’siri ko‘rib chiqildi. Dentin to‘sig‘i, polimerizatsiya darajasi, qoldiq monomerlarning ajralishi, oksidlovchi stress va hujayra hayotchanligi biologik xavfsizlikning asosiy determinantlari sifatida baholandi. Shuningdek, bioaktiv va HEMA-siz adgezivlarning remineralizatsiya, antibakterial faollik va gidrolitik barqarorlik nuqtai nazaridan istiqbollari yoritildi. Tahlil natijalari klinik amaliyotda adgeziv materialni faqat bog‘lanish kuchi bo‘yicha emas, balki uning tarkibi, qo‘llash protokoli, polimerizatsiya sifati va biologik mosligini hisobga olgan holda tanlash zarurligini ko‘rsatadi.