PARKINSONIZMDA KOGNITIV BUZILISHLARNING NEYROPSIXOLOGIK DIAGNOSTIKASI: ZAMONAVIY USULLAR, SHKALALAR VA DIAGNOSTIK AHAMIYATI

Alimov, N.I.

doi:10.67519/nshr.ztj.2026.15.013

← Qaytish Zamonaviy tibbiyot jurnali

Original tadqiqot

Zamonaviy tibbiyot jurnali, Vol. 4, No. 15 (2026)

PARKINSONIZMDA KOGNITIV BUZILISHLARNING NEYROPSIXOLOGIK DIAGNOSTIKASI: ZAMONAVIY USULLAR, SHKALALAR VA DIAGNOSTIK AHAMIYATI

Alimov N.I.✉

Qabul qilingan: 27-sentabr, 2026Tasdiqlangan: 8-oktabr, 2026Chop etilgan: 10-oktabr, 2026

DOIhttps://doi.org/10.67519/nshr.ztj.2026.15.013CC BY 4.0

Annotatsiya

Kognitiv buzilishlar Parkinson kasalligi va boshqa parkinsonik sindromlarning eng muhim nomotor belgilaridan biri hisoblanadi. Ularni erta aniqlash neyropsixologik anamnezning xilma-xilligi, shuningdek, harakat, emotsional va somatik omillarning test natijalariga ta’siri tufayli murakkablashadi.

Maqolaning maqsadi — parkinsonizmda kognitiv buzilishlarni neyropsixologik diagnostika qilishning zamonaviy yondashuvlarini tizimlashtirishdan iborat. Montreal Cognitive Assessment (MoCA), Mini-Mental State Examination (MMSE), Strup testi, verbal ravonlik testlari, shuningdek, xotira va ko‘ruv-fazoviy funksiyalarni baholash usullarini o‘z ichiga olgan skrining shkalalari hamda kengaytirilgan neyropsixologik tekshiruv imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.

Movement Disorder Society mezonlariga muvofiq Parkinson kasalligida yengil kognitiv buzilishlarni tashxislash tamoyillariga alohida e’tibor qaratilgan. Faqat bitta integral kognitiv ko‘rsatkichdan foydalanish bemorning neyropsixologik holatini to‘liq baholash uchun yetarli emasligi ko‘rsatilgan.

Bir nechta kognitiv domenlarni baholash hamda motor, emotsional va xulq-atvor omillarining ta’sirini hisobga olish imkonini beruvchi kompleks yondashuv eng informativ usul hisoblanadi.