SURUNKALI BUYRAK KASALLIGI RIVOJLANISHIDA UNGAL, Β2-MIKROGLOBULIN VA ENDOTELIN-1 BIOMARKERLARINING DIAGNOSTIK VA PROGNOSTIK AHAMIYATI

Mazkur maqolada surunkali buyrak kasalligi (SBK) rivojlanishida zamonaviy biomarkerlar hisoblangan siydik neytrofil jelatinaza bilan bog'liq lipokalin (uNGAL), β2-mikroglobulin va endotelin-1 ning diagnostik hamda prognostik ahamiyati tahlil qilinadi. Buyrak to'qimalarining erta shikastlanishini aniqlash, kasallikning klinik kechishini baholash va uning rivojlanish xavfini oldindan prognoz qilishda ushbu biomarkerlarning o'rni ilmiy adabiyotlar hamda zamonaviy klinik tadqiqotlar natijalari asosida yoritilgan. Shuningdek, glomerulyar filtratsiya tezligi va albuminuriya kabi an'anaviy ko'rsatkichlar bilan birgalikda biomarkerlarning qo'llanilishi diagnostik aniqlikni oshirishi hamda kasallikni subklinik bosqichda aniqlash imkonini berishi ko'rsatib o'tilgan. uNGAL tubulyar shikastlanishning erta indikatori, β2-mikroglobulin proksimal naychalar funksional holatining muhim ko'rsatkichi, endotelin-1 esa endotelial disfunksiya va buyrak fibrozining molekulyar markeri sifatida tavsiflanadi. Ushbu biomarkerlarni kompleks baholash surunkali buyrak kasalligining progressiyasini prognoz qilish, individual davolash strategiyasini tanlash hamda nefroprotektiv terapiya samaradorligini monitoring qilishda muhim klinik ahamiyat kasb etadi.