SHOSHILINCH TEZ TIBBIY YORDAM SHAROITIDA SURUNKALI BRONXIAL OBSTRUKSIYANING EPIDEMIOLOGIK JIHATLARI VA PROFILAKTIKASI YO‘NALISHLARI

Klinik va epidemiologik tadqiqotlar, bronxial astma va o‘pkaning surunkali obstruktiv kasalligi bilan bog‘liq bronxial obstruksiya turli yoshdagi aholi orasida keng tarqalganligi va uning aniqlanish chastotasi mintaqalarda tafovutlanishini ko‘rsatadi. Shuning uchun ushbu kasalliklarga ustuvor ilmiy yo‘nalish sifatida qarab qiziqish yil sayin ortib bormoqda. Surunkali bronxial obstruksiya kasalliklarini va komorbid fonini erta aniqlash, prenozologik bosqichda aholiga muvofiq profilaktik yordam ko‘rsatish imkonini beradi. Shu yo‘nalishdagi ilmiy mavzuga ustuvor e’tibor qaratilishi, ilmiy ishlarning olib borilishi zamonaviy epidemiologik va donozologik-profilaktik texnologiyalarni optimallashtirishni taqozo etmoqda.

Dunyoda o‘pkaning surunkali obstruksiyasi holatlarining 4/3 qismidan ortig‘i past va o‘rta daromadli mamlakatlarda kuzatilayotganligi sababli, ushbu surunkali kasallikka qarshi kurash sog‘liqni saqlash tizimlari uchun katta va tobora ortib borayotgan muammo hisoblanadi. Ushbu sohalarda maqsadli aholini qamrab oluvchi sa’y-harakatlar va sog‘liqni saqlash tizimidagi islohotlar olib borilmasa, ular yetarlicha mablag‘ bilan ta’minlanmasa, butun dunyo bo‘ylab o‘pkaning surunkali obtsruksiyasi yukini sezilarli darajada kamaytirishga erishish qiyin vazifa bo‘lib qolishi mumkin.

 Tadqiqotlarda olingan natijalar bo‘yicha 25 yosh va undan katta yoshdagilar orasida butun dunyo bo‘ylab O‘SOK holatlari soni 2020 yildan 2050 yilgacha 23% ga oshadi va 2050 yilga kelib butun dunyo bo‘ylab O‘SOK bilan kasallangan 600 million bemorga yaqinlashadi. O‘SOK yukining oshib borishi ayollar hamda past va o‘rta daromadli mintaqalarda eng yuqori bo‘lishi bashoratlangan.