KARPAL KANAL SINDROMI BO‘LGAN BEMORLARDA DAVOLASH-REABILITATSIYA TAKTIKASINI TANLASHNING KLINIK-INSTRUMENTAL MEZONLARI

Karpal kanal sindromi muammosining dolzarbligi uning mehnatga layoqatli yoshdagi shaxslar orasida keng tarqalganligi hamda bemorlarning kasbiy va maishiy faolligini sezilarli darajada cheklashi mumkin bo‘lgan doimiy og‘riq, sezgi va qo‘l funksional buzilishlari rivojlanish xavfi bilan belgilanadi. Tadqiqot maqsadi — karpal kanal sindromining og‘irlik darajasini differensial baholash va davolash-reabilitatsiya tadbirlari hajmini tanlashni asoslash imkonini beruvchi klinik, neyrofiziologik va ultratovush mezonlarini aniqlash. Material va usullar. Jami 147 nafar shaxs tekshirildi, ulardan 107 nafarida karpal kanal sindromi mavjud bo‘lib, 40 nafari nazorat guruhini tashkil etdi. Asosiy guruhga 57 nafar, taqqoslash guruhiga 50 nafar bemor kiritildi. Klinik tekshiruvda og‘riq intensivligi vizual-analog shkala, karpal kanal sindromi bo‘yicha Boston so‘rovnomasi, yuqori ekstremita funksiyasi buzilishlarini baholash so‘rovnomasi, shuningdek Falen, Tinel va Dyurkan testlari yordamida baholandi. Elektroneyromiografik tekshiruvda o‘rta nervning sensor va motor o‘tkazuvchanligi, distal motor latentligi hamda motor javob amplitudasi baholandi. Ultratovush tekshiruvida o‘rta nervning ko‘ndalang kesim yuzasi, exostrukturasi, vaskulyarizatsiyasi, shish, tenosinovit va nerv sirpanishining cheklanishi aniqlandi. Natijalar. Karpal kanal sindromining og‘irligi klinik yetishmovchilik, nerv o‘tkazuvchanligi buzilishlari va o‘rta nervning morfofunksional o‘zgarishlari majmuasi bilan belgilanishi aniqlandi. Yengil darajada yaqqol motor yetishmovchiliksiz mo‘tadil sensor buzilishlar ustunlik qildi; o‘rta darajada klinik buzilishlar o‘rta nerv ko‘ndalang kesim yuzasining 12–13 mm² gacha kattalashishi, gipervaskulyarizatsiya, tenosinovit va sirpanishning buzilishi bilan birga kuzatildi; og‘ir kechishda esa sezilarli funksional yetishmovchilik, yaqqol elektroneyromiografik o‘zgarishlar, distal motor latentligining 6 ms dan ortishi va nerv ko‘ndalang kesim yuzasining 13 mm² dan kattalashishi qayd etildi. Xulosa. Karpal kanal sindromida davolash-reabilitatsiya taktikasini tanlashni alohida diagnostik ko‘rsatkichka emas, balki klinik, elektrofiziologik va ultratovush mezonlari majmuasiga asoslash maqsadga muvofiq.