BOLALAR VA OʻSMIRLARDA KOʻKRAK QAFASINING KELEMIMON DEFORMATSIYASI TORAKOPLASTIKASIDAN OLDIN VA KEYIN ELEKTROFIZIOLOGIK KOʻRSATKICHLAR HAMDA YURAK ICHI HEMODINAMIKASINING DINAMIKASI

Kirish. Koʻkrak qafasining kelemimon deformatsiyasi (KQKD) — oʻsmirlik yoshida faol rivojlanish tendensiyasiga ega boʻlgan va koʻpincha kardiorespirator simptomlar bilan birga kechadigan keng tarqalgan patologiyadir. Biroq, kelemimon deformatsiyada yurak-qon tomir tizimining holatini obyektiv instrumental baholash hamda torakoplastikaning yurak funksional holatiga ta'sirini oʻrganish yetarlicha tadqiq qilinmagan. Bemorlarning yoshga bogʻliq dinamika bosqichlarini majburiy ravishda aniqlagan holda hemodinamika va yurakning elektr faolligini oʻrganish alohida ahamiyatga ega.

Tadqiqot maqsadi:Koʻkrak qafasining kelemimon deformatsiyasi boʻlgan bemorlarda torakoplastikagacha va undan keyin elektrofiziologik koʻrsatkichlar hamda yurak ichi hemodinamikasi parametrlarining dinamikasini qiyosiy yosh jihatidan baholash.

Material va usullar. Ochiq torakoplastika usuli bilan KQKDni rejali jarrohlik yoʻli bilan davolash uchun kelgan bolalar va oʻsmirlar yoshidagi bemorlar tekshirildi. Qiyosiy tahlil oʻtkazish uchun bolalar 2 ta yosh guruhiga boʻlindi: kichik (7–11 yosh) va katta (12–16 yosh). Markaziy hemodinamika holati va miokardning elektrofiziologik xususiyatlari operatsiyadan oldingi va keyingi davrlarda standart 12 tarmoqli EKG hamda exokardiografiya (ExoKG) yordamida baholandi.

Natijalar. Operatsiyadan oldingi ma'lumotlar oʻziga xos xususiyat mavjudligini koʻrsatdi — qorincha ichi blokadasining (asosan Gis tutamining oʻng oyoqchasi) yuqori tarqalganligi 7–11 yoshli guruh uchun 61,1% ni va 12–16 yoshli guruh uchun 46,2% ni tashkil etdi. Hemodinamik fonda oʻsmirlarda (12–16 yosh guruhi) dastlab erta diastolik yetishmovchilik belgilari bilan giperdinamik sindrom, 7 yoshdan 11 yoshgacha boʻlgan bolalarda esa miokardial distoniya koʻrinishlari bilan normodinamik holat kuzatildi. Operatsiyadan keyingi davrda barcha bemorlarda EKG koʻrsatkichlarida statistik jihatdan sezilarli ijobiy oʻzgarishlar kuzatildi — QRS kompleksi vaqti va ichki ogʻish vaqti ishonchli darajada qisqardi (p < 0,05–0,01). Shu bilan birga, jarrohlik amaliyoti katta yoshdagi bolalarda giperdinamiyani yoʻqotishga yordam berdi, lekin kichik guruh uchun qon aylanishining daqiqalik hajmining vaqtincha oshishi xarakterli boʻldi — bu koʻkrak qafasi hajmining oʻzgarishiga miokardning kompensator javobi edi.

Xulosalar. Koʻkrak qafasining kelemimon deformatsiyasida torakoplastika yurak-qon tomir tizimiga bevosita ta'sir koʻrsatib, qorincha ichi oʻtkazuvchanligini yaxshilashga va yurak ichi hemodinamikasini me'yorlashtirishga xizmat qiladi; uning tiklanish xarakteri esa bemorning yoshiga bevosita bogʻliq.