SUYAK ANKILOZIDA CHANOQ-SON BOʻGʻIMINI TOTAL ENDOPROTEZLASHNING FUNKSIONAL NATIJALARI

2013–2024-yillarda Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazida chanoq-son boʻgʻimining III–IV bosqich ankilozi bilan 240 nafar bemor davolandi. Asosiy guruhni taklif etilgan usulda operatsiya qilingan 130 (54%) nafar bemor, nazorat guruhini esa anʼanaviy usullarda operatsiya qilingan 110 (46%) nafar bemor tashkil etdi. Barcha bemorlarda operatsiyadan oldin, statsionardan chiqarilganda hamda 3, 6 va 12 oydan soʻng vizual analog shkalali EQ-5D soʻrovnomasi (EQ-VAS), 10 metrga yurish testi, 15 soniyalik qadam testi va Bartel indeksi yordamida chuqurlashtirilgan funksional baholash oʻtkazildi. Dastlab guruhlar hayot sifati (EQ-VAS 59,3 ± 8,0 va 57,0 ± 9,2 ball; p = 0,47) va yurish tezligi (0,51 ± 0,11 va 0,44 ± 0,13 m/s; p = 0,12) boʻyicha oʻzaro taqqoslanadigan edi. 12 oydan soʻng EQ-VAS koʻrsatkichi asosiy guruhda 78,5 ± 10,1 ballni, nazorat guruhida esa 67,5 ± 9,2 ballni (p = 0,004), yurish tezligi mos ravishda 1,39 ± 0,44 va 1,05 ± 0,40 m/s ni (p = 0,04), Bartel indeksi esa 85,2 va 75,0 ballni tashkil etdi. Qadam testi maʼlumotlariga koʻra, asosiy guruhda operatsiya qilingan oyoq mushaklarining ishchanligi operatsiyadan keyingi 15-kundan boshlaboq tezroq tiklandi.

Xulosa. Total endoprotezlash chanoq-son boʻgʻimi suyak ankilozi boʻlgan bemorlarning hayot sifatini, harakatlanish tezligini va kundalik hayotdagi mustaqilligini ishonchli darajada yaxshilaydi. Taklif etilgan usul qoʻllanilganda 6–12 oydan keyingi natijalar anʼanaviy texnikaga nisbatan statistik jihatdan ahamiyatli darajada yaxshi boʻldi.