TUXUMDONLAR POLIKISTOZ SINDROMIDA FENOTIPLARINING EKU SAMARADORLIGIGA TA’SIRI

Tuxumdonlar polikistoz sindromi (TPKS) reproduktiv yoshdagi ayollar orasida eng ko‘p uchraydigan endokrin kasalliklardan biri bo‘lib, bepushtlikning asosiy sabablaridan hisoblanadi. So‘nggi yillarda PKOSning turli fenotiplari reproduktiv salomatlikka hamda ekstrakorporal urug‘lantirish (EKU) natijalariga turlicha ta’sir ko‘rsatishi aniqlangan. Rotterdam mezonlariga ko‘ra ajratilgan A, B, C va D fenotiplari gormonal ko‘rsatkichlar, metabolik buzilishlar, oosit va embrion sifati hamda implantatsiya darajasi bo‘yicha sezilarli farqlanishi qayd etilgan (Rotterdam ESHRE/ASRM Consensus, 2004). Ayniqsa, giperandrogenizm bilan kechuvchi fenotiplarda tuxumdonlarning nazorat qilinadigan stimulyatsiyasiga javob, olingan oositlar soni va homiladorlik natijalari boshqa fenotiplarga nisbatan farq qilishi kuzatiladi (Teede va hammualliflar, 2023).

Mazkur maqolada TPKS fenotiplarining EKU samaradorligiga ta’siri bo‘yicha zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahlil qilinib, fenotiplarga xos klinik va laborator xususiyatlarning reproduktiv natijalarga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, individual yondashuv asosida stimulyatsiya protokolini tanlash, metabolik va gormonal buzilishlarni oldindan korreksiya qilish hamda fenotipga mos davolash strategiyalarini qo‘llash EKU samaradorligini oshirishning muhim omillari sifatida baholangan. Tadqiqot natijalari TPKS fenotiplarini hisobga olgan holda reproduktiv texnologiyalarni rejalashtirish klinik homiladorlik ko‘rsatkichlarini yaxshilash va asoratlar xavfini kamaytirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.