KATTA BOLDIR SUYAGI PASTKI UCHLIGIDA SINISHLARINI DAVOLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI: ADABIYOTLAR SHARHI

Dolzarbligi. Katta boldir suyagining pastki uchdan bir qismi sinishlari ushbu sohaning anatomik va biomexanik xususiyatlari, qon ta’minotining cheklanganligi hamda asoratlar rivojlanish xavfi yuqoriligi sababli zamonaviy travmatologiyaning eng murakkab muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. Osteosintez usullarining takomillashishiga qaramay, optimal davolash taktikasini tanlash hanuzgacha munozarali masala hisoblanadi.

Maqsad. Katta boldir suyagi pastki uchdan bir qismi sinishlarini diagnostika qilish, tasniflash, konservativ va jarrohlik yo‘li bilan davolash bo‘yicha zamonaviy adabiyotlarni tahlil qilish hamda raqamli texnologiyalarni klinik amaliyotga joriy etish istiqbollarini baholash.

Materiallar va usullar. Katta boldir suyagining pastki uchdan bir qismi sinishlarini davolashga bag‘ishlangan zamonaviy mahalliy va xorijiy adabiyotlar tahlil qilindi. Intramedullyar osteosintez, minimal invaziv plastina osteosintezi (MIPO), tashqi fiksatsiya apparatlari hamda operatsiyadan oldingi rejalashtirishning zamonaviy texnologiyalariga oid tizimli sharhlar, metaanalizlar, randomizatsiyalangan klinik tadqiqotlar va boshqa ilmiy ishlanmalar natijalari o‘rganildi.

Natijalar. Konservativ davolash faqat qat’iy ko‘rsatmalar mavjud bo‘lganda qo‘llanilishi maqsadga muvofiqdir. Zamonaviy intramedullyar osteosintez, ayniqsa suprapatellyar kirish yo‘li qo‘llanganda, operatsiya davomiyligini qisqartirish va oyoq o‘qining buzilish xavfini kamaytirishga imkon beradi. MIPO usuli suyak bo‘laklarining qon ta’minotini saqlaydi, bitish jarayonini tezlashtiradi va infeksion asoratlar uchrashish chastotasini kamaytiradi. Tashqi fiksatsiya apparatlari og‘ir ochiq sinishlar, politravma hamda infeksion asoratlarda tanlov usuli bo‘lib qolmoqda. Zamonaviy tadqiqotlar intramedullyar va plastinali osteosintez o‘rtasida uzoq muddatli funksional natijalarda ishonchli farq yo‘qligini ko‘rsatmoqda, bu esa davolash usulini har bir bemor uchun individual tanlash zarurligini ta’kidlaydi. Kompyuter tomografiyasi, 3D bosib chiqarish, individual jarrohlik shablonlari, kompyuter navigatsiyasi va kengaytirilgan reallik texnologiyalari istiqbolli yo‘nalishlar hisoblanadi.

Xulosa. Katta boldir suyagining pastki uchdan bir qismi sinishlarini davolash sinish xususiyatlari, yumshoq to‘qimalarning holati va bemorning individual omillarini hisobga olgan holda olib borilishi lozim. Biologik osteosintez tamoyillari, minimal invaziv texnologiyalar hamda zamonaviy raqamli rejalashtirish usullaridan foydalanish davolash samaradorligini oshirish va asoratlar sonini kamaytirishga xizmat qiladi.